Top
STRONA GŁÓWNA
BITWY
KSIĘGA GOŚCI
MAPA STRONY

Rządy Władysława III w Polsce

Zanim przeniesiemy się na warneńską równinę między walczące ze sobą armie, prześledzimy drogę, jaką przeszedł młody król Władysław, zanim trafił w sam środek zaciętej bitwy.

Władysław Jagiellończyk przyszedł na świat 31 października 1424 r. jako pierwszy, niezwykle długo oczekiwany syn Władysława Jagiełły (w chwili narodzin król miał ponad 70 lat) i jego młodziutkiej żony Zofii Holszańskiej. Uroczysty chrzest pierworodnego, na który przybyli liczni posłowie europejskich dworów, miał miejsce 18 lutego 1425 r. w krakowskiej katedrze. Kiedy niecałe 10 lat po tej uroczystości (31 maja 1434 r.) zmarł król Władysław Jagiełło, istotnym problemem stał się wybór następcy tronu. Przed śmiercią król wyraził życzenie, by następcą był jego najstarszy syn, ale chłopak był na razie na to zdecydowanie za młody, więc otwartą kwestią była sprawa regenta.

Król Polski i Węgier Władysław III

Król Polski i Węgier Władysław III

W ostatnich latach panowania Władysława Jagiełły o wpływy na dworze królewskim walczyły ze sobą dwa stronnictwa: grupa możnowładców małopolskich kierowanych przez biskupa krakowskiego Zbigniewa Oleśnickiego oraz średniozamożna szlachta z całego kraju. Grupa skupiona wokół biskupa dążyła do osłabienia władzy królewskiej, włączenia Litwy, Wołynia oraz Podola do Korony, występowała przeciw husytyzmowi, dążyła do zbliżenia z Królestwem Węgier, a przywódca grupy głosił wyższość soboru nad papieżem. Ich przeciwnicy otwarcie popierali walczących z duchowieństwem czeskich husytów, byli zwolennikami silnego króla i wprowadzenia zasady dziedziczności tronu oraz domagali się utrzymania odrębności Wielkiego Księstwa Litewskiego, bo ułatwiało to dynastii Jagiellonów dziedziczenie tronu polskiego.

Walka o koronę czeską

Niecałe dwa miesiące po śmierci Władysława Jagiełły, 25 lipca 1434 r. biskup Zbigniew Oleśnicki zdołał doprowadzić do koronacji małoletniego następcy tronu. Sprzeciwiała się temu średnia szlachta, która wolała poczekać, aż królewicz osiągnie pełnoletność, by mógł potwierdzić nadane przez ojca przywileje, jednak przeważyło poparcie rycerstwa polskiego zadowolonego z pełnego sukcesów panowania Jagiełły. Do czasu osiągnięcia pełnoletności przez młodego króla, władzę w Królestwie Polskim miała pełnić rada królestwa. Stało się tak wbrew oczekiwaniom Oleśnickiego, który sam chciał pełnić regencję, jednak nawet mimo tej porażki magnatów, to oni mieli decydujący wpływ na politykę kraju.

Pierwszym krokiem biskupa Oleśnickiego po objęciu korony przez młodego Jagiełłę była próba zawarcia sojuszu z królem Węgier, Czech i cesarzem w jednej osobie − Zygmuntem Luksemburskim. Podczas panowania Władysława Jagiełły Zygmunt był nieprzejednanym wrogiem Królestwa Polskiego. Oleśnicki liczył, że sojusz stępi jego antypolską postawę. Chodziło także o uzyskanie praw do sukcesji tronu węgierskiego poprzez zaaranżowanie małżeństwa Władysława z córką Zygmunta Anną Habsburżanką. Planom dynastycznym Oleśnickiego sprzeciwiał się Zygmunt, ale poparła je jego żona. Wysunęła ona nawet szokującą propozycję, by to ona po śmierci Zygmunta została żoną młodszego o 34 lata króla Polski. Gdy sprawa wyszła na jaw, królowa została uwięziona, a kilka dni później, po śmierci Zygmunta, pozbawiona majątku i wyrzucona z Węgier schroniła się w Polsce.

Biskup Oleśnicki

Biskup Oleśnicki

Po śmierci Zygmunta Luksemburskiego (9 grudnia 1437 r.) większość możnych węgierskich wybrała na swego króla Albrechta Habsburga, który uchodził za doświadczonego wodza, co miało spore znaczenie w świetle wzrastającego zagrożenia ze strony Turków Osmańskich. Nieco inna sytuacja zapanowała w Czechach. Tam Albrecht cieszył się poparciem tylko katolickiej szlachty, natomiast ugrupowanie husyckie było za powołaniem na czeski tron jednego z Jagiellonów. W marcu 1438 r. do Krakowa przybyło poselstwo czeskie, które ofiarowało koronę czeską młodszemu bratu Władysława − dziesięcioletniemu Kazimierzowi. Przyjęcie propozycji nie było sprawą prostą. Oznaczało to, oprócz wojny z Albrechtem Habsburgiem, także ryzyko posądzenia na arenie międzynarodowej o sojusz z heretyckimi husytami. O podjęciu tak poważnych decyzji mógł zdecydować tylko sejm walny Królestwa, który zebrał się w kwietniu 1438 r. Po kilkudniowych, zażartych obradach zdecydowano się w końcu przyjąć czeską ofertę.

29 maja 1438 r. członkowie stronnictwa husyckiego przyjęli formalny wniosek o nadanie Kazimierzowi korony czeskiej. Ich przeciwników poparły Węgry Albrechta Habsburga oraz Niemcy. Na pomoc husytom wyruszył kilkutysięczny oddział polskiego rycerstwa, ale nie był on w stanie rywalizować z 25-tysięcznym kontyngentem Albrechta, więc postanowiono wzmocnić oddziały polskie w Czechach. Jednak nim do tego doszło, na Królestwo Polskie spadł najazd Tatarów, którzy roznieśli oddziały koronne strzegące wschodniej granicy. Opóźniło to zorganizowanie nowej wyprawy, w której wzięli udział król Władysław oraz jego brat. Siły prowadzone przez króla Polski były zbyt słabe, a wysłane wcześniej oddziały nie zdołały zdobyć Pragi i na domiar złego zostały rozbite pod Żelenicami. W takiej sytuacji wojska królewskie ograniczyły się jedynie do spustoszenia Śląska i powróciły do kraju.

Jednocześnie trwały walki na froncie węgierskim. Tutaj z kolei na dwa fronty musieli walczyć zaatakowani również przez Turków Węgrzy. Habsburg natychmiast oskarżył Polskę o wspólne działanie z niewiernymi, Polacy oczywiście temu zaprzeczyli, tłumacząc że z najazdem tureckim nie mają nic wspólnego. Jednak sprawa nie jest do końca jasna, niektórzy historycy nie zgadzają się, że zbieżność najazdów jest czysto przypadkowa. Sprawę dodatkowo gmatwa fakt, że w 1439 r. do Krakowa przybyło poselstwo sułtana z propozycją zawarcia sojuszu przeciw Habsburgom. Jednak wizyta posłów tureckich okazała się spóźniona. Po klęsce na froncie czeskim, pod naciskiem papieża i dostojników kościelnych, Polska zawarła rozejm z Albrechtem Habsburgiem. Natomiast gdy po porażce sił konfederacji Spytka z Melsztyna na dworze królewskim wzrosły wpływy biskupa Oleśnickiego, który od początku był przeciwny angażowaniu się w sprawę czeską, ostatecznie zrezygnowano ze starań o koronę czeską.

  • WSTECZ
  • DO GÓRY
  • DALEJ
Copyright © 2007−2017 by historycznebitwy.info | All rights reserved. | Design by Misiek