Top
STRONA GŁÓWNA
BITWY
KSIĘGA GOŚCI
MAPA STRONY

Plan operacji przeciwko Midway i Aleutom

Pracami nad powstającym w kwietniu 1942 r. planem operacji zaczepnej przeciwko Midway i Aleutom kierował adm. Ugaki, ale podstawowe założenia zostały opracowane przez adm. Yamamoto i to jemu przypisuje się autorstwo planu. Burzliwe spory nad kierunkiem dalszej ekspansji świadczą o tym, że Yamamoto liczył się ze zdaniem podwładnych, jednak z chwilą podjęcia ostatecznej decyzji wymagał bezwzględnego wykonywania poleceń głównodowodzącego.

Pancernik Yamato

Pancernik Yamato

Głównymi celami planowanej operacji były zniszczenie głównych sił Floty Pacyfiku oraz zdobycie atolu Midway i przekształcenie go w silną bazę. Adm. Yamamoto i jego sztabowcy wierzyli, że inwazja na Midway zagrozi bezpieczeństwu Hawajów i zmusi Amerykanów do obrony wszystkimi możliwymi środkami. Dysponujący dużą przewagą sił i środków Japończycy o wynik decydującej bitwy byli spokojni. Zaskakujący atak na Pearl Harbor wyeliminował na długi czas wszystkie okręty liniowe US Navy i Amerykanom pozostały jedynie lotniskowce i krążowniki, ale i w tych klasach okrętów przewaga była po stronie Cesarskiej Floty w stosunku około 3:1. Świadomy własnej przewagi adm. Yamamoto dołączył do celów operacji zachodnią część Aleutów, przy czym działania na archipelagu miały na celu jedynie zadanie pomocnicze: z jednej strony chodziło o osłonę kierunku północnego, z drugiej o zmuszenie przeciwnika do rozdzielenia sił.

Do przeprowadzenia operacji na dwóch rozbieżnych kierunkach działań dowództwo japońskie postanowiło zaangażować niemal wszystkie zdolne do walki okręty. Łącznie w operacji miało wziąć udział ponad 200 jednostek o łącznym tonażu 1.5 miliona ton, w tym 11 pancerników, 8 lotniskowców, 22 krążowniki, 65 niszczycieli, 21 okrętów podwodnych i około 400 samolotów. Siły te zostały podzielone na kilka grup, szczegóły znajdują się na osobnej podstronie (ordre de bataille).

By odwrócić uwagę Amerykanów od Midway, pierwszym celem ataku miały być zachodnie Aleuty. 2 zespół uderzeniowy lotniskowców 4 czerwca miał zaatakować bazę w Dutch Harbor na Unalasce. Dwa dni później planowano wysadzić oddziały desantowe na wyspach Adak i Kiska, przy czym desantu na Adak miał dokonać wydzielony oddział z wojsk przeznaczonych do zajęcia wyspy Attu, zdobycie której było ustalone na dzień 12 czerwca.

Głównym celem operacji był oczywiście atol Midway. 5 czerwca 1 zespół uderzeniowy lotniskowców adm. Nagumy miał zająć pozycję w odległości 250 mil na północny zachód od celu i wykonać zaskakujące uderzenie na atol w celu zniszczenia samolotów, artylerii obrony wybrzeża i przeciwlotniczej, okrętów oraz infrastruktury wojskowej. 6 czerwca grupa tenderów lotniczych kontradm. Fujity powinna dokonać inwazji na położonej w odległości 60 mil od Midway wyspie Kure i założyć na niej bazę wodnosamolotów wykorzystanych następnie do wsparcia zaplanowanego na dzień 7 czerwca ataku na atol. Zadaniem zespołu krążowników wiceadm. Kurity było bezpośrednie wsparcie lądujących na Midway oddziałów, a osłonę operacji od strony południowej i południowo-zachodniej miały zapewnić siły główne zespołu wiceadm. Kondy. Do czasu zajęcia Midway nie przewidywano przeciwdziałań amerykańskiej floty, w związku z tym wszystkie zespoły miały oczekiwać przeciwnika na wyznaczonych pozycjach przez co najmniej tydzień:

  • siły główne adm. Yamamoto w odległości 600 mil na północny zachód od Midway;
  • 1 zespół uderzeniowy lotniskowców wiceadm. Nagumy 300 mil na wschód od zespołu adm. Yamamoto;
  • zespół wiceadm. Takasu 500 mil na północ od zespołu adm. Yamamoto;
  • 2 zespół uderzeniowy lotniskowców wiceadm. Kakuty 300 mil na wschód od zespołu wiceadm. Takasu;
  • zespół okrętów podwodnych na morskich przedpolach Hawajów.

Japońskie dowództwo opracowało kilka wariantów dalszych działań:

  • zgrupowanie przeciwnika odkryte na północ od czterdziestego równoleżnika miało zostać zaatakowane przez 2 zespół uderzeniowy lotniskowców wiceadm. Kakuty, 1 dywizjon okrętów podwodnych i zespół wiceadm. Takasu;
  • zgrupowanie przeciwnika odkryte na południe od czterdziestego równoleżnika miało zostać powstrzymane przez 1 zespół uderzeniowy lotniskowców wiceadm. Nagumy, 3 i 5 dywizjony okrętów podwodnych i zespół wiceadm. Yamamoto;
  • gdyby Amerykanie zebrali całość sił w jednym miejscu, wówczas wszystkie zespoły japońskie miały skoncentrować się do walnej bitwy pod dowództwem wiceadm. Nagumy.
Ciężka łódź latająca Kawanishi H8K Emily

Ciężka łódź latająca
Kawanishi H8K Emily

Dużym problemem przy planowaniu oraz realizacji operacji było rozpoznanie i śledzenie amerykańskiej floty. Użycie do tego celu lotnictwa bazowego było niemożliwe, ponieważ najbliższa baza japońska na Wotje znajdowała się w odległości 2000 mil od Hawajów. Rozważano wykonanie rozpoznania przez współdziałające z okrętami podwodnymi wodnosamoloty, lecz zrezygnowano z tej opcji ze względu na łatwość wykrycia takiego zespołu przez amerykańskie samoloty. Japońskie dowództwo nie mogło też skorzystać z usług wywiadu skutecznie sparaliżowanego przez kontrwywiad USA krótko po ataku na Pearl Harbor. Ostatecznie zdecydowano się wykorzystać nową konstrukcję łodzi latającej Kawanishi H8K1 Emily o wydłużonym zasięgu do prawie 4000 mil, ale nawet to nie pozwalało na wykonanie bezpośredniego przelotu nad Hawajami z najbliższej bazy japońskiej. Do wykonania tego zadania niezbędne było zatankowanie samolotu gdzieś na oceanie paliwem dostarczonym przez okręt podwodny. Operację oznaczono kryptoninem „K”. Zakończony sukcesem próbny lot wykonano 4 marca 1942 r. Maszyna wystartowała z bazy Wotje, została zatankowana w okolicy French Frigate Shoals, a następnie wykonała nocny przelot nad Pearl Harbor, zrzucając przy okazji kilka bomb w celu wywołania efektu psychologicznego. Niezależnie od uruchomienia nowego systemu zadaniami rozpoznawczymi obciążono również wszystkie okręty podwodne, które do 2 czerwca powinny zająć wyznaczone sektory na przedpolach Hawajów.

Oceniając plan ataku na Midway i Aleuty trzeba jasno napisać, że był on precyzyjnie skonstruowany, lecz jednocześnie bardzo skomplikowany i zawiły, zwłaszcza w zakresie organizacji współdziałania i wariantowości działań. Wiele wątpliwości niesie fakt podziału floty japońskiej na niewielkie, działające praktycznie osobno, mało efektywne zespoły i duża wiara w osiągnięcie efektu zaskoczenia. Jednak największe zdumienie wywołuje fakt, że adm. Yamamoto pierwszoplanową rolę w nadchodzącej bitwie przydzielił nie lotniskowcom i lotnictwu pokładowemu, ale potężnej artylerii pancerników i ciężkich krążowników. Zadaniem zespołu lotniskowców wiceadm. Nagumy było jedynie zneutralizowanie amerykańskiego lotnictwa pokładowego i bazowego oraz zapewnienie należytej osłony powietrznej siłom głównym. Być może głównodowodzącemu Połączonej Floty chodziło o wykorzystanie w ten sposób miażdżącej przewagi w ciężkiej artylerii okrętowej. Możliwe też, że Yamamoto nie do końca ufał umiejętnościom przywiązanych do tradycyjnych schematów prowadzenia działań morskich dowódców.

  • WSTECZ
  • DO GÓRY
  • DALEJ
Copyright © 2007−2017 by historycznebitwy.info | All rights reserved. | Design by Misiek