Top
STRONA GŁÓWNA
BITWY
KSIĘGA GOŚCI
MAPA STRONY

Czerwone Słońce wschodzi nad Azją

Trzy pierwsze miesiące wojny na Pacyfiku toczyły się pod wyraźne dyktando Imperium Wschodzącego Słońca. Od zaskakującego ataku na amerykańską bazę marynarki wojennej w Pearl Harbor 7 grudnia 1941 r. do zdobycia Rangunu 8 marca 1942 r. było to praktycznie nieprzerwane pasmo sukcesów Cesarskiej Armii. W czasie dwukrotnie krótszym od zakładanego Japończycy podbili obszar 4 milionów kilometrów kwadratowych zamieszkany przez prawie 160 milionów ludzi. Pod panowaniem cesarza znalazły się m. in. Hongkong, Singapur, Malaje, Nowa Brytania, Nowa Irlandia, większa część Nowej Gwinei, Wyspy Salomona, Filipiny, Holenderskie Indie Wschodnie, atole Guam i Wake. Straty Japończyków były stosunkowo niewielkie i wyniosły 20 000 zabitych i rannych, 100 samolotów, 3 niszczyciele zatopione oraz 4 krążowniki i 6 niszczycieli uszkodzonych.

Pokład Shokaku przed atakiem na Pearl Harbor

Pokład Shokaku przed atakiem na Pearl Harbor

Sukcesy japońskiej armii były możliwe dzięki nowoczesnej broni, dobremu dowodzeniu i wyszkoleniu wojsk oraz doskonałej taktyce działań lotniczo-morskich. Japońskie operacje wojskowe pierwszych dni wojny charakteryzowały się świetnym zaplanowaniem, zaskoczeniem przeciwnika, dobrym rozpoznaniem sił wroga oraz znakomitym współdziałaniem różnych rodzajów sił zbrojnych. Dużą rolę odegrały samodzielne operacje morskie, celem których było zniszczenie floty przeciwnika. Główną siłę uderzeniową stanowiły zespoły lotniskowców i lotnictwo morskie. To właśnie samoloty startujące z pokładów okrętów zadały ciężkie straty amerykańskiej Flocie Pacyfiku w Pearl Harbor oraz posłały na dno brytyjski pancernik i krążownik liniowy nieopodal przylądka Kuantan. Sukcesów było więcej: w sumie Japończycy zniszczyli lotniskowiec, cztery okręty liniowe, kilka krążowników i niszczycieli oraz uszkodzili wiele innych jednostek.

Porażki sprzymierzonych (Wielkiej Brytanii i Stanów Zjednoczonych) były w dużej mierze spowodowane wojskowo-politycznymi błędami oraz słabością obrony. Floty obu mocarstw nie miały wystarczająco przygotowanych baz morskich, a te istniejące znajdowały się w dużej odległości od siebie i nie posiadały dostatecznej osłony. Do tego należy dołożyć brak jednolitego dowództwa, słabe rozpoznanie, kiepskie parametry techniczno-bojowe wielu okrętów i samolotów, oraz niedocenienie przeciwnika. To wszystko w starciu z doskonale działającą machiną wojenną Cesarstwa Japonii musiało zakończyć się katastrofą.

Żadna ze zdobyczy Japończyków nie mogła jednak przesądzić o losach wojny, ponieważ tereny te leżały poza bazą wojenno-ekonomicznego potencjału sprzymierzonych. Opanowanie rozległych obszarów Pacyfiku przysporzyło natomiast japońskiemu dowództwu problemów z obroną rozciągniętych linii zaopatrzeniowych i wymagało do ich utrzymania sporych sił. Cesarska armia stanęła w obliczu długotrwałego konfliktu z państwami, których możliwości ekonomiczne i wojskowe wielokrotnie przewyższały jej możliwości.

Stany Zjednoczone szybko otrząsnęły się z szoku pierwszych porażek i wzięły na siebie odpowiedzialność za obszar Pacyfiku. Już w kwietniu 1942 r. weszło w życie porozumienie, na mocy którego Amerykanie zobowiązali się chronić rejon Oceanu Spokojnego (z Australią i Nową Zelandią włącznie), a Brytyjczycy − Bliski Wschód i Ocean Indyjski. Jednocześnie Połączony Komitet Szefów Sztabów (Combined Chiefs of Staffs) dokonał nowego podziału strefy amerykańskiej na dwa obszary: południowo-zachodni i Pacyfiku. Pierwszy z nich, na czele którego stanął Douglas MacArthur, obejmował Australię wraz z przylegającymi do niej akwenami, zachodnią grupę Wysp Salomona, Wyspy Bismarcka, Nową Gwineę, Filipiny i Indie Holenderskie z wyjątkiem Sumatry. Obszar Pacyfiku (dowódca Chester Nimitz) obejmował pozostałą część oceanu z wyłączeniem okolic Kanału Panamskiego i wybrzeża Ameryki Południowej podzielonego dodatkowo na trzy strefy: północną, środkową i południową.

Podboje Japończyków do połowy 1942 r.

Podboje Japończyków do połowy 1942 r.

W Stanach Zjednoczonych ruszył program rozbudowy morskich sił zbrojnych. Rozpoczęto budowę wielu jednostek, zwiększono wysiłki nad wydobyciem i wyremontowaniem uszkodzonych w Pearl Harbor okrętów oraz przystąpiono do wzmacniania istniejących i budowy nowych baz morskich. Do końca kwietnia 1942 r. w rejon południowy przerzucono 125 tysięcy żołnierzy, z czego trzy czwarte rozmieszczono na północny-wschód od Australii. Wzmocniono garnizony w Nowej Kaledonii, Port Moresby, na Hawajach, Aleutach, Nowej Gwinei i Suwa na Fidżi.

Przewaga w siłach morskich pozostała jednak w rękach Japończyków. Cesarska Flota posiadała 10 lotniskowców, 11 pancerników, 18 ciężkich i 21 lekkich krążowników, ponad 100 niszczycieli i 60 okrętów podwodnych. Tymczasem flota USA składała się z 5 lotniskowców, 7 pancerników, 13 ciężkich i 12 lekkich krążowników, 92 niszczycieli oraz 60 okrętów podwodnych. Do tego można doliczyć 3 krążowniki i kilka mniejszych jednostek australijskich. Działające na Oceanie Indyjskim okręty brytyjskie nie liczyły się w nadchodzącej bitwie.

Nie zważając na niekorzystny stosunek sił i ponoszone klęski, Amerykanie stopniowo zaczęli przejawiać inicjatywę. 24 lutego 1942 r. dowodzone przez wiceadm. Williama Halseya zgrupowanie lotniskowców zaatakowało atol Wake, na początku marca uderzyło na odległą od Tokio o 1000 mil wyspę Marcus, a następnie zapobiegło pierwszej próbie zdobycia przez Japończyków Port Moresby. Zmusiło to dowództwo japońskie do zwiększenia wysiłków przy planowaniu nowych operacji zaczepnych.

  • WSTECZ
  • DO GÓRY
  • DALEJ
Copyright © 2007−2017 by historycznebitwy.info | All rights reserved. | Design by Misiek