Top
STRONA GŁÓWNA
BITWY
KSIĘGA GOŚCI
MAPA STRONY

Uzbrojenie legionów

Pancerze

Lorica hamata i lorica segmentata

Lorica hamata i
lorica segmentata

Czas wojen germańskich był okresem przejściowym jeśli chodzi o uzbrojenie legionistów. W okresie wcześniejszym podstawowym pancerzem ochronnym ciężkozbrojnego piechura rzymskiego była kolczuga (lorica hamata), która zaczęła być zastępowana przez doskonalszy pancerz folgowy (lorica segmentata). Historycy nie są zgodni kiedy pancerz folgowy stał się powszechny, ale można sądzić, że pod koniec pierwszej dekady nowej ery można go było zauważyć na barkach szeregowców coraz częściej. Pancerz taki był elastyczny i wytrzymały na uderzenia, ale do produkcji wymagał większej ilości surowca i większych umiejętności płatnerskich.

Centurioni nosili zwykle pancerz łuskowy (lorica squamata). Był on wykonany z łusek żelaznych lub brązowych przytwierdzonych do skórzanego podkładu. Łuski miały 2−5 cm długości i 1.5−2.5 cm szerokości. Bardzo często pancerze łuskowe były posrebrzane, dzięki czemu promienie słoneczne lepiej się odbijały i właściciel pancerza wyglądał bardziej okazale.

Wyższa kadra dowódcza nosiła pancerz torsowy, który składał się napierśnika i naplecznika wykonanych z brązu lub stali. Pancerz był bogato zdobiony, pozłacany i posrebrzany. Ponieważ wyżsi oficerowie zawsze dosiadali koni, ich pancerze były krótkie, do pasa.

Oficerowie nosili jeszcze nagolennice. Szeregowi legioniści używali nagolennic raczej rzadko, gdyż chroniła ich duża tarcza.

Hełmy

Hełmy legionistów

Hełmy legionistów

Na początku pierwszego wieku legioniści stacjonujący nad Renem używali trzech rodzajów hełmów: żelaznego typu Agen Port (wg klasyfikacji niemieckiej typu Weisenau), brązowy pochodzenia galijskiego typu Coolus (Hagenau) i brązowy późnych odmian typu Montefortino. Hełmy te, oprócz różnych materiałów, z których zostały wykonane, różniły się także kształtem (zdjęcie obok). Typ noszonego hełmu zależał głównie od miejsca w którym żołnierz został wyekwipowany. Hełmy szeregowców były gładkie, tylko czasami wzdłuż dolnej krawędzi hełmu wykuwano imię właściciela. Hełmy wyższej kadry dowódczej były bogato zdobione, a barwny pióropusz mocowany wzdłuż osi hełmu dopełniał przepychu.

Tarcze

Szeregowi piechurzy używali długich tarcz (scutum), których kształt Rzymianie przejęli od Galów, ale w odróżnieniu do płaskich tarcz galijskich, rzymskie były wypukłe. Dzięki temu tarcze lepiej chroniły żołnierza i były łatwiejsze w noszeniu.

W okresie republikańskim Rzymianie używali tarcz owalnych wysokich na 120−125 cm i szerokich na 75−80 cm. W okresie wczesnego cesarstwa wchodziła do użytku tarcza nowego typu: miała kształt półwalca i wszystkie krawędzie proste. Wysokość takiej tarczy wynosiła niewiele ponad metr, a szerokość 75−80 cm. Młodsi żołnierze posługiwali się już tarczami nowego typu, natomiast weterani walczyli po staremu.

Tarcze piechurów

Tarcze piechurów

Rdzeń tarczy zbudowany był z cienkich desek drewnianych z dwóch stron oklejonych płótnem lub filcem. Od wewnątrz przybijano kilka listewek, które usztywniały konstrukcję. Po stronie zewnętrznej na środku tarczy przybijano wydatną, drewnianą ość. Od strony zewnętrznej tarczę obijano skórą cielęcą lub impregnowanym filcem. Następnie na środek nakładano żelazne umbo w kształcie kwadratu o boku ok. 20 cm. Brzegi tarczy (czasami tylko dolną i górną krawędź) obijano paskami blachy miedzianej. Tarcza pieszego legionisty ważyła około 10 kg.

Duża powierzchnia tarczy była wykorzystywana przez legionistów do nanoszenia na nią barwnych rysunków. Niezależnie od tego na każdej tarczy znajdowały się regulaminowe symbole oznaczające numer legionu, numer i nazwę kohorty, imię legionisty, znaki religijne Jowisza lub Wiktorii oraz godło legionu jeśli takie posiadał. Tło było najczęściej czerwone, ale mogło być także niebieskie, zielone lub żółte.

Tarcze jazdy i oficerów były mniejsze, owalne lub okrągłe, wypukłe i wykonane z takiego samego materiału jak tarcze pieszych legionistów. Jeśli właściciela było na to stać, były bogato zdobione i pięknie malowane.

Broń zaczepna

Główną bronią zaczepną legionistów było pilum, czyli ciężki oszczep. Pilum składało się z metrowej długości drzewca i podobnych rozmiarów grotu. Każdy pieszy legionista miał jedno lekkie i jedno ciężkie pilum. Jazda używała włóczni o długości ponad dwóch metrów lub kilku krótszych oszczepów.

Gladius

Gladius

Do walki w zwarciu legioniści używali krótkich mieczy postaci krótkiego (60−70 cm) gladiusa. Ostrze służyło zarówno do cięcia i pchnięcia. Szeregowi żołnierze miecze nosili po prawej stronie, a oficerowie po lewej. Dodatkowo żołnierze posiadali jeszcze sztylety zwane pugio. Miecze jazdy były nieco dłuższe, a w oddziałach pomocniczych złożonych z Galów osiągały długość nawet jednego metra.

Broń miotana była używana głównie w jednostkach pomocniczych. Łuki były dość mało popularne, powszechne były natomiast proce, używane nawet przez niektórych ciężkozbrojnych piechurów. Jako pocisków najczęściej używano kamieni, tylko dla najlepszych odlewano amunicję z ołowiu.

Onager

Onager

W czasie oblężeń oraz w bitwach w otwartym polu Rzymianie używali artylerii. W każdej centurii znajdowała się jedna balista, w każdym manipule jeden onager. Była to broń bardzo precyzyjna umożliwiająca trafienie w wyznaczonego człowieka ze znacznej odległości. Siła rażenia broni miotanej była spora: pocisk z katapulty był w stanie urwać głowę, a oszczep przeszywał kilku ludzi na raz.

Wyposażenie dodatkowe

Pokonywanie znacznych odległości było możliwe dzięki odpowiednim sandałom tzw. caligae. Legioniści stacjonujący w Germanii, z powodu chłodnego klimatu, zaczęli używać długich do łydek spodni. Elementem stroju żołnierza były także barwione tuniki oraz wełniane płaszcze z kapturem.

Do dodatkowego ekwipunku legionistów należało jeszcze kilka rzeczy: kosz na drobiazgi, skórzana torba, sierp, manierka, kociołek. Legioniści z każdej dziesiątki dysponowali motyko-kilofem, siekierą, łopatą i łopatą do cięcia darni. Każdy żołnierz nosił ze sobą po dwa regulaminowe paliki do palisady. W czasie przemarszów legioniści mieszkali w namiotach po 8−10 osób w jednym. Każdy żołnierz miał racje żywnościowe na trzy dni. Pełny ekwipunek legionisty ważył do 40 kg, przy czym masa samego uzbrojenia wynosiła do 25 kg.

  • WSTECZ
  • DO GÓRY
  • DALEJ
Copyright © 2007−2017 by historycznebitwy.info | All rights reserved. | Design by Misiek