Top
STRONA GŁÓWNA
BITWY
KSIĘGA GOŚCI
MAPA STRONY

Zakończenie

Działania Żółkiewskiego po bitwie

Po godzinie dziewiątej rano ksiądz Kulesza odprawił mszę polową, a wojsko zaśpiewało Te Deum laudamus. Po mszy z pola bitwy zbierano rannych oraz zdobyty sprzęt, natomiast zabitych, oprócz tych najdostojniejszych, pogrzebano we wspólnej mogile. Popołudniu armia hetmańska rozpoczęła powrotny marsz pod Carowo Zajmiszcze, gdzie pierwsze chorągwie dotarły o zmroku tego samego dnia.

Hetman Żółkiewski na ulicach Moskwy

Hetman Żółkiewski na ulicach Moskwy

Wałujew nie wykorzystał szansy wyrwania się z oblężenia, tkwiąc bezczynnie cały dzień w umocnionym obozie. Rosyjski dowódca nie uwierzył w klęskę carskiej armii, ale gdy następnego dnia zobaczył jeńców i zdobyte przez Polaków chorągwie, a wysłani przez niego na pole bitwy delegaci potwierdzili informację o porażce, zgodził się na negocjacje. Obie strony szybko doszły do porozumienia. Wałujew i bojarzy uznali królewicza Władysława za cara i na jego imię złożyli broń. Poza tym zagwarantowano im uprzywilejowaną pozycję prawosławia na terenie Carstwa Rosyjskiego, zakazano tam budowy kościołów katolickich, zagwarantowano całość majątków bojarskich, ochronę osobistą ludności cywilnej oraz wymianę jeńców. Ponad to Żółkiewski zgodził się na zbrojne wystąpienie przeciw Szalbierzowi. W umowie rozstrzygnięto także kwestię twierdzy Smoleńskiej. Hetman zagwarantował, że jeśli twierdza podda się na imię Władysława, król Zygmunt przerwie oblężenie. Zasada ta miała dotyczyć i innych miast.

Wzmocniona wojskiem Wałujewa armia Żółkiewskiego 8 lipca wyruszyła pod Możajsk. Miasto poddało się bez walki. Tak samo było z innymi miejscowościami, na stronę polską przeszły m.in. Osipów, Rżew, Zubcow, Dymitrow i Borysow. Z Możajska hetman prowadził akcję propagandową, która w znacznym stopniu przyczyniła się do obalenia 27 lipca cara Wasyla Szujskiego. Władzę w Moskwie przejęła tzw. siemibojarszczyzna, na czele której stanął Fiodor Mścisławski. W tym czasie w Moskwie o władzę walczyły trzy stronnictwa: zwolennicy rządów bojarów, stronnicy Szalbierza oraz ugrupowanie propolskie, któremu przewodził Mścisławski.

Żółkiewski postanowił wykorzystać obalenie Szujskiego i skierował swoją armię pod mury Moskwy, gdzie dotarł na początku sierpnia. Pozbawiony instrukcji królewskich hetman rozpoczął rokowania na własną rękę. 27 sierpnia 1610 r. podpisano porozumienie, na mocy którego ustalono że:

  • koronacja Władysława odbędzie się w obrządku prawosławnym;
  • obywatele rosyjscy zachowają swoje obyczaje i podział stanowy;
  • oba kraje podpiszą ze sobą wieczysty sojusz;
  • Żółkiewski pozbędzie się Szalbierza;
  • wszystkie zdobyte przez Polaków zamki graniczne zostaną pod panowaniem carów.

Układ ten różnił się od zawartego w lutym porozumienia w kwestii zamków przygranicznych oraz pozbycia się Szalbierza. Ważne było też, że bojarzy składali przysięgę jedynie królewiczowi Władysławowi, co w zasadzie uniemożliwiało objęcie rządów regencyjnych przez Zygmunta III. Podczas prowadzonych rozmów hetmanowi udało się rozwiązać problem samozwańca. Żółkiewski dogadał się z będącymi na służbie u Szalbierza wojskami Sapiehy, które przeszły na stronę polską. Dymitr II i Maryna Mniszchówna uciekli do Kaługi. Na prośbę bojarów 9 października armia hetmańska weszła do Moskwy. Wszystko wskazywało na to, że wojna zakończy się lada dzień.

Niewykorzystane zwycięstwo

Carowie Szujscy w Warszawie

Carowie Szujscy w Warszawie

Niestety postawa króla mocno skomplikowała sytuację. Kłuszyńskie zwycięstwo przeszło w Rzeczpospolitej właściwie bez echa, nie bito w dzwony, nie śpiewano po kościołach Te Deum laudamus. Był to celowy zabieg Zygmunta III, którego dotychczasowy brak sukcesu mocno kontrastował z wiktorią Żółkiewskiego. Hetmana krytykowano również za zbyt duże ustępstwa poczynione na rzecz bojarów i zarzucano mu prowadzenie zbyt łagodnej polityki. Zygmunt III zdawał sobie sprawę, że nie jest wyzwaniem oosadzenie Władysława na moskiewskim tronie, a utrzymanie go tam przez dłuższy czas. Losy Fiodora Borysa Godunowa i Dymitra I wyraźnie pokazywały, co się może stać z niedoświadczonym młodzieńcem. Dlatego też zapis wykluczający tymczasowe objęcie tronu w Moskwie przez króla Zygmunta znacząco pokrzyżował plany monarchy. Król nie zgadzał się na uchwalone przez hetmana punkty dotyczące głównie wiary w Carstwie Rosyjskim i kwestie terytorialne.

Odrzucenie układów hetmańskich przez polskiego króla doprowadziło do wybuchu powstania narodowo-wyzwoleńczego. W marcu 1611 r. polska załoga Kremla została oblężona przez zbuntowanych Rosjan. Oblężenie trwało do listopada 1612 roku i zakończyło się upadkiem polskiego garnizonu. Wcześniej, bo 13 czerwca 1611 r., po krwawym szturmie padła twierdza smoleńska i Zygmunt III mógł wrócić do kraju w chwale zwycięzcy. Ale wojna ze zmiennym szczęściem trwała do grudnia 1618 r. Korzyściami wyniesionymi przez Rzeczpospolitą z konfliktu było niewątpliwie odzyskanie Smoleńszczyzny, Czernichowszczyzny i Siewierszczyzny. Niestety przeciągające się walki doprowadziły skarb państwa do ruiny i przyniosły plagę buntów nieopłaconego należycie wojska. Nie powiodła się również próba osadzenia królewicza Władysława na moskiewskim tronie. Władzę w Carstwie Rosyjskim przejęła dynastia Romanowów, która doprowadziła Rosję do największej potęgi i w znacznym stopniu przyczyniła się do upadku RON-u.

  • WSTECZ
  • DO GÓRY
  • DALEJ
Copyright © 2007−2017 by historycznebitwy.info | All rights reserved. | Design by Misiek