Top
STRONA GŁÓWNA
BITWY
KSIĘGA GOŚCI
MAPA STRONY

Ocena bitwy

Ciężko dokładnie ustalić straty obu armii poniesione w bitwie pod Kłuszynem, ponieważ źródła podają różne, bardzo rozbieżne liczby. Straty oddziałów cudzoziemskich miały wynieść od 200 do 2000 zabitych, a straty wojsk moskiewskich od kilku do 20 000 tysięcy żołnierzy. Leszek Podhordecki ocenia je na 700 żołnierzy cudzoziemskich i około 2000 moskiewskich. Po stronie polskiej poległo 180−300 żołnierzy, głównie husarzy, oraz 1000 koni.

Polacy zdobyli 18 dział, kilkadziesiąt chorągwi, w tym chorągiew Dymitra Szujskiego, oraz buławę i miecz głównodowodzącego sprzymierzonych. Poza tym żołnierze hetmana przejęli tabor wraz ze zgromadzonymi w nim bogactwami oraz 20 000 rubli w futrach, które miały być zapłatą dla oddziałów cudzoziemskich.

Na sukces strony polskiej w bitwie kłuszyńskiej złożyło się kilka czynników. Wojsko Żółkiewskiego wykazało się dużym męstwem i odwagą, bardzo wysokim morale oraz świetnym wyszkoleniem i zdolnościami bojowymi. Zmęczeni nocnym marszem żołnierze potrafili przez kilka godzin nieustannie atakować szeregi kilkukrotnie liczniejszego nieprzyjaciela, doprowadzając w końcu do przełamania jego pozycji i rozbicia.

Na równie pochlebną opinię zasłużyło także dowództwo armii hetmańskiej. Bitwa odbyła się na nie do końca rozpoznanym terenie i bez opracowanego planu działania, a mimo to strona polska przez cały czas trwania walk posiadała inicjatywę i była stroną atakującą. Jednak to głównie geniusz wojskowy hetmana Stanisława Żółkiewskiego przyniósł stronie polskiej zwycięstwo. Od początku operacji kłuszyńskiej działania hetmana miały charakter zaczepny. Polski dowódca, dążąc do stoczenia walnej bitwy w polu, kazał armii wykonać kilka szybkich marszów. Gdy nie zastał nieprzyjaciela pod Białą, zdecydował się wyruszyć do Rżewa, a następnie pod Carowo Zajmiszcze. Tam nie tracił sił na zdobywanie umocnionego ostrożka, lecz zostawił niewielki oddział i z większością sił ruszył w nocy z 3 na 4 lipca pod Kłuszyn. Decydując się na bitwę z kilkukrotnie liczniejszym przeciwnikiem hetman sporo ryzykował, ale mógł sobie na to pozwolić, ponieważ w razie porażki drogę do Rzeczpospolitej blokowałaby jeszcze armia królewska.

Mała liczebność oddziałów hetmańskich wymusiła na nim stosowanie zasady ekonomii sił. Operując po liniach wewnętrznych, Żółkiewski musiał działać szybko. Podczas samej bitwy mógł skoncentrować większość chorągwi husarskich na prawym skrzydle i użyć ich przeciw liczniejszemu, ale przedstawiającemu mniejszą wartość bojową przeciwnikowi. Po rozbiciu oddziałów moskiewskich pokonanie regimentów cudzoziemskich było już tylko formalnością.

Manewry i współdziałanie różnych formacji odegrały w bitwie kłuszyńskiej znacznie mniejszą rolę. W pierwszej fazie walki ustawienie przeciwnika i specyfika pola bitwy praktycznie uniemożliwiały obu stronom wykonywanie manewrów oskrzydlających. Dopiero spowodowane wysokimi stratami rozluźnienie szyku moskiewskiego pozwoliło obejście pozycji wroga z lewej flanki, a w końcowej fazie bitwy, uderzenie na odsłoniętą flankę rajtarii cudzoziemskiej. W efekcie tych działań Stanisław Żółkiewski odniósł jedno z najwspanialszych zwycięstw w historii oręża polskiego.

  • WSTECZ
  • DO GÓRY
  • DALEJ
Copyright © 2007−2017 by historycznebitwy.info | All rights reserved. | Design by Misiek