Top
STRONA GŁÓWNA
BITWY
KSIĘGA GOŚCI
MAPA STRONY

Zakończenie

Powstanie Królestwa Jerozolimskiego

Zdobycie Jerozolimy cały chrześcijański świat uznał za wielki triumf Kościoła. Niestety główny pomysłodawca idei ruchu krucjatowego na Bliski Wschód, papież Urban II, nie dożył radosnej nowiny, bowiem zmarł 29 lipca 1099 r. W Świętym Mieście tymczasem trzeba było rozwiązać wiele pilnych spraw. Najbardziej palącym problemem były dziesiątki tysięcy rozkładających się w letnim upale zwłok. Niemniej ważną sprawą było zabezpieczenie zdobyczy przed ewentualnym kontratakiem Fatymidów.

Bliski Wschód po I krucjacie

Bliski Wschód
po I krucjacie

W czasie narady 17 lipca padła propozycja wyboru króla. Spory o to kto ma nim zostać trwały kilka dni. Ostatecznie zgromadzenie składające się z baronów i duchowieństwa wybrało na to stanowisko Rajmunda z Saint-Gilles, ale ten, obawiając się, że część dowódców nie zechce podporządkować się jego władzy, nie przyjął zaszczytnej funkcji. W tej sytuacji na króla wybrano Gotfryda, który zgodził się zostać władcą miasta, lecz zrezygnował z przyjęcia korony i obwołał się „Obrońcą Grobu Pańskiego”. Pierwszego sierpnia wybrano patriarchę Jerozolimy, którym, pomimo sprzeciwu Rajmunda, został kapelan wojskowy Roberta z Normandii, Arnulf Malecorne z Rohes. Pierwszą decyzją nowego patriarchy był nakaz usunięcia z Kościoła Grobu Pańskiego wszystkich duchownych obrządku wschodniego. Decyzja ta pozbawiła Greków, Gruzinów, Koptów, jakobitów oraz Ormian swoich przedstawicieli i uświadomiła im, że władza Franków będzie dla nich twardsza od rządów tolerancyjnych Fatymidów.

Na początku sierpnia nad Jerozolimą zawisło śmiertelne niebezpieczeństwo: od południa do Palestyny wkroczyła silna armia egipska pod dowództwem wezyra Al-Afdala. Głównym celem Fatymidów było oczywiście odbicie miasta z rąk chrześcijan. Gotfryd wezwał swoich lenników i wyruszył naprzeciw najeźdźcom. Doskonały zmysł taktyczny dowódców oraz wysokie walory bojowe armii krzyżowej pozwoliły Frankom zaskoczyć przeciwnika i doszczętnie go rozbić. Wspaniały sukces odniesiony pod Askalonem nie zniósł co prawda zagrożenia ze strony Fatymidów, ale pozwolił na okrzepnięcie młodego organizmu państwowego, umocnienie się krzyżowców w zdobytych miastach i zorganizowanie sprawnej administracji.

Późniejsze zdobycie przez Tankreda Galilei odcięło od głębi lądu liczne nadbrzeżne miasta Fatymidów, skazując je praktycznie na upadek. Niektóre z nich (Askalon, Cezarea i Akka) dobrowolnie zaproponowały płacenie trybutu w zamian za zostawienie ich mieszkańców w spokoju. Obywatele Askalonu, pamiętając o rzezi Jerozolimy i rycerskiej postawie Rajmunda względem Iftichara, chcieli poddać się wyłącznie jemu. Tylko z winy Gotfryda, który nie chciał się na taki układ zgodzić, miasto nie przeszło na stronę krzyżowców. Upokorzony odmową Rajmund oddzielił się od sił głównych, krótko potem to samo zrobili Robert z Normandii oraz Robert z Flandrii. Pozbawiony znacznych sił Gotfryd nie miał szans na zdobycie potężnej twierdzy i ostatecznie przez ponad pół wieku Askalon stanowił naturalny przyczółek Fatymidów na ziemiach opanowanych przez chrześcijan. Nieudolne rządy Gotfryda skończyły się wraz z jego śmiercią 18 lipca 1100 r. Następcą zmarłego władcy został jego brat Baldwin koronowany na króla jerozolimskiego 25 grudnia 1100 r.

Znaczenie krucjat

I wyprawa krzyżowa doprowadziła do powstania czterech trwałych organizmów państwowych: Hrabstwa Edessy, Księstwa Antiochii, Królestwa Jerozolimskiego i Hrabstwa Trypolisu − założonego jako ostatnie przez Rajmunda z Saint-Gilles. Władztwo hrabiego Tuluzy przetrwało najdłużej i padło dopiero w 1279 r. Pozostałe zdobycze krzyżowców zostały odbite przez muzułmanów dużo szybciej: Hrabstwo Edessy zdobył już w 1144 r. atabeg seldżucki księstwa Mosulu, Imad ad-Din, Jerozolima upadła po klęsce krzyżowców w bitwie pod Hattin w 1187 r., natomiast Antiochia padła łupem mameluckiego sułtana Egiptu w 1268 r.

I krucjata była tylko początkiem długiej serii kolejnych wypraw krzyżowych na Bliski Wschód. Zwykle przyjmuje się, że było ich siedem, ale niektórzy badacze doliczają się nawet kilkunastu ekspedycji, wliczając w to pomocnicze wyprawy jak np. trzy pielgrzymki z 1100 r. (żadna z nich nie dotarła jednak do celu). Z biegiem czasu szlachetne cele walki za wiarę i obrony świętych miejsc chrześcijaństwa uległy wynaturzeniu. Dziesiątki lat wzajemnych sporów i oskarżeń między Kościołami Wschodu i Zachodu doprowadziły do zdobycia Bizancjum przez IV krucjatę i powstania na jego gruzach Cesarstwa Łacińskiego.

Idea ruchu krucjatowego nie umarła wraz z upadkiem Akki, ostatniego bastionu krzyżowców na Bliskim Wschodzie. Mimo że w późniejszym okresie rycerze zachodnioeuropejscy woleli wyprawy przeciwko iberyjskim Maurom lub zamieszkującym wybrzeże Morza Bałtyckiego Prusom, przez cały XIV w. powstawały nowe projekty krucjat mających na celu odzyskanie Jerozolimy. Większość z nich pozostała tylko w fazie projektów, ale za sprawą króla Cypru, Piotra I, w drugiej połowie XIV w. udało się zorganizować jedną z nich. W 1365 r. z Wenecji wypłynęła składająca się w głównej mierze z różnej maści awanturników „armia krzyżowa” i obrała za cel Aleksandrię. To co się działo w mieście po jego zdobyciu przypominało dantejskie sceny upadku Jerozolimy w 1099 r. Po złupieniu Aleksandrii i zagarnięciu bogatych łupów krzyżowcy nie myśleli więcej o walce za Krzyż i narażaniu życia w celu zdobycia Jerozolimy, lecz powrócili do domów. W 1426 r. muzułmanie wzięli odwet za spustoszenie Aleksandrii: Cypr został złupiony i przeszedł pod panowanie egipskich sułtanów.

Ostatnim, odległym echem bliskowschodnich krucjat były wyprawy przeciwko Turkom osmańskim zakończone klęską chrześcijan w bitwie pod Nikopolis w 1436 r. oraz pod Warną osiem lat później. Jest to jednak zupełnie inna historia i zainteresowanych tematem odsyłam do opracowania bitwy pod Warną, które również znajduje się na tym portalu.

  • WSTECZ
  • DO GÓRY
  • DALEJ
Copyright © 2007−2017 by historycznebitwy.info | All rights reserved. | Design by Misiek