Top
STRONA GŁÓWNA
BITWY
KSIĘGA GOŚCI
MAPA STRONY

Klęska łacinników

Saladyn nie wiedział, co zamierzają zrobić Frankowie, czy ruszą do Hattin, czy zechcą uderzyć na jego wojska na wzgórzach, dlatego zwlekał z wydaniem rozkazu do ataku. Być może część rycerzy wolała walczyć póki lejący się z nieba żar nie pozbawi ich resztek sił, ale większość uznała za konieczne jak najszybsze dotarcie do wody. Gdy nad Wzgórzami Golan wzeszło słońce, a łacinnicy ruszyli w stronę Hattin, sułtan wciąż czekał. Wtedy to do jego obozu uciekło kilku rycerzy z oddziału hrabiego Trypolisu. Dezerterzy poinformowali Saladyna o fatalnej kondycji i morale armii Franków i dziwili się dlaczego muzułmanie nie zadają ostatecznego ciosu.

Bitwa pod Hattin: noc i ranek

Bitwa pod Hattin:
noc i ranek

Zachęcony słowami uciekinierów Jusuf wydał rozkaz ataku, ale jeśli liczył na łatwe zwycięstwo, mocno się zawiódł. Kukburi nie zdołał pokonać templariuszy, a oddział Taki ad-Dina o mało co nie został rozbity przez kontratakujących rycerzy Rajmunda. W pewnym momencie w bezpośredniej walce musieli wziąć udział kierujący atakami muzułmańscy wodzowie i dopiero powrót na pole bitwy zawstydzonych ucieczką oddziałów pozwolił opanować sytuację.

Późniejsze wydarzenia nie są do końca pewne. Arabscy kronikarze pisali, że piechota Franków rzuciła się bezwładnie na wschód w stronę jeziora Genezaret, które było dobrze widoczne ze wschodnich stoków Rogów Hattin. Według zapisków chrześcijan wojsko szukało na wzgórzach lepszej pozycji obronnej. Oba źródła nie podają jednak jak to się stało, że Frankowie przeszli przez miejsce, w którym powinno znajdować się centrum armii Saladyna.

Co zatem wydarzyło się przed południem 4 lipca 1187 roku? Pewnym jest, że sułtan starał się nie dopuścić wroga do źródeł wody, musiał więc zabezpieczyć drogi do Hattin i przez wzgórza w stronę jeziora. Mamelucy pod wodzą Taki ad-Dina stali między wioską Nimrin a podstawą Rogów Hattin, centralne ugrupowanie opierało się o wzgórza i docierało do wioski Lubija, Kukburi zaś zajmował pozycję na lewym skrzydle i blokował łacinnikom drogę odwrotu. Ochotnicza piechota, podobnie jak w nocy, operowała na lewej flance chrześcijańskiej armii. Zapewne szarża Rajmunda na tyle osłabiła pozycje muzułmańskie na styku oddziałów Taki ad-Dina i sułtana, że w powstałą lukę weszła piechota Franków. Oczom spragnionych żołnierzy ukazała się tafla jeziora, ale jest mało prawdopodobne, by ludzie rzucili się w jego stronę, mając dwa razy bliżej źródła wody pod Hattin. Saladyn z pewnością rozciągnął prawą część swego ugrupowania i zamknął lukę między dywizją Taki ad-Dina, więc łacinnicy musieliby wyrąbywać sobie drogę przez muzułmańskie szeregi. Gwidon nakazał więc wstrzymanie pochodu i rozbicie namiotów, by bronić się na południowym Rogu, ale decyzja ta wywołała tylko konsternację i ustawiono zaledwie trzy namioty.

Bitwa pod Hattin: przedpołudnie

Bitwa pod Hattin:
przedpołudnie

Do kolejnej szarży, która miała w końcu otworzyć Frankom drogę do Hattin, poszedł hufiec Rajmunda. Taki ad-Din nakazał swoim ludziom rozstąpić się i przepuścić pędzących jeźdźców, uderzenie trafiło więc w pustkę. Gdy muzułmanie zwarli swe szeregi, hrabia Trypolisu został odcięty od reszty oddziałów. Wierzchowce nie miały już sił do kolejnej szarży, poza tym nie pozwalał na nią teren. Rycerze musieliby atakować pod górę w wąskim kanionie, co znacznie osłabiłoby siłę uderzenia. Rajmund mógł próbować objechać pozycje muzułmanów, lecz to z kolei zajęłoby mnóstwo czasu. Hrabia zdecydował wycofać się z bitwy, nie pojechał jednak z odsieczą do oblężonej w Tyberiadzie żony, gdyż bał się, że sam wpadnie w pułapkę, lecz udał się do Tyru.

Większość piechurów Franków nie posłuchała rozkazu króla do wstrzymania marszu i podążyła za rycerzami Rajmunda prosto w powstałą przez rozstąpienie się szeregów Taki ad-Dina lukę. Być może była to próba wsparcia szarżujących jeźdźców, ale może żołnierzom chodziło tylko o wydostanie się z okrążenia. Powrót muzułmanów na pozycje zmusił krzyżowców do skrętu w lewo, przez co znaleźli się na stokach północnego Rogu. Tymczasem pozbawieni osłony piechoty pozostali przy królu rycerze znaleźli się pod ciężkim ostrzałem łuczników i stracili większość koni. Król rozkazywał, a dzierżący Prawdziwy Krzyż biskup Akry błagał piechurów, by wrócili bronić najświętszej relikwii, ci jednak odmówili, tłumacząc się śmiertelnym pragnieniem.

W tej fazie bitwy koniec krzyżowców był już tylko kwestią czasu. Podczas jednego z ataków na oddział Gwidona zginął biskup Akry, a Prawdziwy Krzyż wpadł w ręce muzułmanów. Utrata relikwii miała destrukcyjny wpływ na i tak już niemal zerowe morale Franków. Pierwsza, krótko po południu, padła atakowana ze wszystkich stron grupa na północnym Rogu Hattin. W walce brała udział nie tylko muzułmańska jazda, ale także piechota, w tym niesieni religijnym zapałem ochotnicy. Frankowie, którzy nie zginęli w walce lub nie zostali strąceni w przepaść, trafili do niewoli.

Bitwa pod Hattin: popołudnie

Bitwa pod Hattin:
popołudnie

Nieco dłużej bronił się hufiec królewski. Nieliczni rycerze, którzy wciąż dosiadali wierzchowców, dwukrotnie poszli do szarży i, mimo krańcowego już wyczerpania, zdołali dotrzeć w pobliże Saladyna. Być może była to desperacka próba zabicia muzułmańskiego dowódcy i zapobieżenia zbliżającej się klęsce. Niestety muzułmanie odparli oba ataki, a w tym czasie załamała się obrona przy królewskim namiocie. Upadek widocznego z daleka czerwonego namiotu Gwidona oznaczał koniec bitwy pod Hattin.

Z pogromu, oprócz wycofanego wcześniej Rajmunda, ocalały jedynie resztki oddziału Baliana z Ibelinu ze straży tylnej. Prawdopodobnie rycerze wykorzystali zamieszanie panujące w końcowej fazie bitwy i zdołali wyrwać się z kotła. Być może odpowiedzialny za to był Kukburi. Nic nie wiemy o jego działaniach w tej fazie bitwy, a milczenie arabskich kronikarzy mogło być spowodowane niefrasobliwością Błękitnego Wilka. W myśl starej zasady mówiącej, że zwycięzców się nie sądzi, kronikarze woleli przemilczeć błędne działania Kukburiego, by nie rzucać cienia na świetne zwycięstwo islamu.

  • WSTECZ
  • DO GÓRY
  • DALEJ
Copyright © 2007−2017 by historycznebitwy.info | All rights reserved. | Design by Misiek