Top
STRONA GŁÓWNA
BITWY
KSIĘGA GOŚCI
MAPA STRONY

Armia Unii Jagiellońskiej

Struktura wojsk Królestwa Polskiego

Armia Królestwa Polskiego została zmobilizowana za zasadzie wyprawy powszechnej ustalonej jeszcze za czasów króla Kazimierza Wielkiego. Oznaczało to, że musiał w niej wziąć udział każdy właściciel dóbr dzierżawionych na prawie rycerskim czyli nie tylko właściwi rycerze, ale wszyscy właściciele ziemscy. Uczestnik wyprawy powszechnej stawał na wezwanie króla na czele wyekwipowanej przez siebie kopii „według najlepszych możliwości”, czyli wymiar służby zależał od zamożności oraz dobrej woli rycerza. Należy jednak pamiętać, że w tamtych czasach była to sprawa honoru rodowego, który często nie pozwalał rycerzowi wyekwipowania mniejszego oddziału, niż wynikało to z jego obowiązku. Poza tym udział w ewentualnych łupach wojennych, który niejednokrotnie przewyższał nakłady poniesione na wyprawę, zależał w dużej mierze od ilości wystawionych żołnierzy.

Armia Królestwa Polskiego

Armia Królestwa Polskiego

Wojska koronne w większości składały się z rodzimych rycerzy wielkopolskich, małopolskich i mazowieckich, ale występowały w nim także inne nacje. Na pewno w wyprawie brało udział siedem chorągwi z Rusi Czerwonej, które były obsadzone w pewnym stopniu przez Rusinów. Liczącą się domieszkę w polskich szeregach stanowili także Niemcy reprezentowani przez mieszczan. Poza tym w armii królewskiej służyli jeszcze Wołosi z Rusi Czerwonej, ale stanowili oni znikomy procent wszystkich sił Królestwa.

Znaczna część chorągwi koronnych miała charakter terytorialny tzn. służyło w niej głównie rycerstwo z danego regionu. Wyjątkiem od tej zasady była chorągiew krakowska, w której oprócz krakowian służyli także znakomici rycerze z innych ziem (w tym np. Zawisza Czarny). Chorągiew ta była oznaczona numerem jeden, liczniejsza od pozostałych, a jej znak − biały ukoronowany orzeł na czerwonym polu − był jednocześnie znakiem całego Królestwa. Eksterytorialny charakter miały także dwie królewskie chorągwie: nadworna i gończa. Ważną częścią armii były oddziały wystawione przez możnowładców królestwa i największe rody rycerskie. Poza tym w skład wojsk królewskich weszły trzy chorągwie wojsk zaciężnych zwerbowane głównie w Czechach oraz na Morawach i Śląsku.

Uzbrojenie armii Królestwa Polskiego

Podobnie jak po stronie krzyżackiej, tak i po stronie polskiej w skład armii weszło tylko ciężkozbrojne rycerstwo. Także i w tym wypadku skład chorągwi był niejednorodny, w każdym oddziale byli zarówno kopijnicy jak i strzelcy. Najczęściej występowały kopie złożone z jednego kopijnika oraz zmiennej liczby strzelców, ale zdarzały się złożone tylko z kopijników lub z samych strzelców. Przyjmuje się, że stosunek kopijników do strzelców wynosił 1:3.

W powszechnej opinii panuje pogląd, zapewne rozpowszechniony przez sienkiewiczowskich „Krzyżaków” i nakręcony na podstawie powieści film, o masach chłopskich wkraczających w decydującym momencie bitwy i przesądzająceych ją na naszą korzyść. Niestety żadne wiarygodne źródła historyczne nie potwierdzają udziału piechoty w bitwie grunwaldzkiej po żadnej ze stron, a wizję tę należy traktować tylko i wyłącznie jako literacką fantazję. Oczywiście razem z armią ciągnęły tabory i służba obozowa, ale nie wzięła ona udziału w walce.

Dobrze wyposażony rycerz Korony

Dobrze wyposażony rycerz Korony

W zasadzie można przyjąć, że rycerze Królestwa Polskiego mieli uzbrojenie porównywalnej jakości z uzbrojeniem krzyżackim. Tylko nieliczni z nich mogli pozwolić sobie na pełną zbroję płytową, większość korzystała z kolczug i płytowych elementów. Kopijnicy byli zwykle lepiej opancerzeni od strzelców, ale granice te często były bardzo płynne i o przynależności do jednej bądź drugiej grupy decydowała niejednokrotnie tylko broń zaczepna. Oczywiście dla kopijnika była to kopia, dla strzelca zazwyczaj kusza, rzadziej łuk. Kopijnicy i strzelcy posiadali także broń białą do walki w zwarciu w postaci mieczy lub kordów. Broń palna była stosowana niemal wyłącznie podczas oblężeń, natomiast w czasie walk w otwartym polu nie miała praktycznie żadnego znaczenia. Koń i jego oporządzenie nie odbiegało od standardów europejskich.

Armia Wielkiego Księstwa Litewskiego

O wojskach księcia Witolda wiemy stosunkowo niewiele. Armia litewska składała się wyłącznie z jazdy powołanej pod broń na zasadzie podobnej do reguł obowiązujących w państwie zakonnym. Przeważały chorągwie o charakterze terytorialnym, ale istniały także oddziały powoływane przez możnowładców i licznych kniaziów. Były to wojska niejednolite etnicznie. Obok Litwinów i Żmudzinów służyli w nich Rusowie, Polacy oraz kontyngent tatarski składający się z uchodźców politycznych ze Złotej Ordy. W sumie armia Wielkiego Księstwa Litewskiego składała się z czterdziestu chorągwi.

Armia litewska

Armia litewska

Ogólny stan uzbrojenia litewskich wojowników był lepszy od przedstawionego w „Krzyżakach” Sienkiewicza, ale wyraźnie ustępował jakości uzbrojenia armii polskiej i krzyżackiej. Bronią ochronną były zwykle zbroje łuskowe (rzadziej kolczugi) oraz otwarte hełmy stożkowe o wydłużonym dzwonie. Podstawową bronią zaczepną były lekkie włócznie i łuki refleksyjne oraz miecze i szable. Zróżnicowanie uzbrojenia poszczególnych wojowników (zwłaszcza broni ochronnej) było dużo większe, niż w armiach Królestwa czy Zakonu.

  • WSTECZ
  • DO GÓRY
  • DALEJ
Copyright © 2007−2017 by historycznebitwy.info | All rights reserved. | Design by Misiek