Top
STRONA GŁÓWNA
BITWY
KSIĘGA GOŚCI
MAPA STRONY

Krótka historia Zakonu Krzyżackiego

Początki Zakonu w Prusach

Na początku XIII w. na terenie pogańskich Prus kilku polskich książąt prowadziło liczne akcje chrystianizacyjne. Działania te nie przynosiły jednak spodziewanych rezultatów i w 1226 r. książę mazowiecki Konrad poprosił o pomoc Zakon Krzyżacki. W zamian za otrzymaną w dzierżawę ziemię chełmińską, zakonnicy zobowiązali się krzewić w pogańskich plemionach chrześcijańskie idee. Uzyskawszy od papieża i cesarza zgodę na założenie w Prusach własnego państwa, Krzyżacy rozpoczęli systematyczny podbój południowych wybrzeży Bałtyku.

Państwo Krzyżackie w Prusach

Państwo Krzyżackie w Prusach

Dzięki posiłkom cesarskim i licznym ochotnikom pragnącym walczyć w imię jedynej słusznej wiary, Zakon szybko podbijał kolejne ziemie. Już w 1249 r. zakonnicy kontrolowali całą Pomezanię, a jedenaście lat później także Dolne Prusy i Sambię. Dwa powstania miejscowej ludności zostały krwawo stłumione, a znaczna część pierwotnych mieszkańców Prus została wybita, wygnana lub wzięta do niewoli.

Na podbitych terenach Krzyżacy stworzyli wyjątkowo sprawne administracyjnie i silne militarnie państwo oparte o zakonną regułę. Wyrosłe z podboju i służące podbojowi państwo było rządzone przez zawodowych rycerzy obcego pochodzenia ściśle odizolowanych od miejscowej ludności. Liczne placówki Zakonu rozsiane po całej Europie stanowiły potężne zaplecze oraz umożliwiały mobilizację sił i środków niezbędnych do prowadzenia nieustannych wojen.

Walki Zakonu z Polską i Litwą

W początkowym okresie istnienia Zakon Krzyżacki utrzymywał z polskimi książętami przyjazne stosunki i często korzystał z polskich posiłków wojskowych. Sytuacja ta uległa jednak radykalnej zmianie, gdy w 1308 r. wojska Zakonu zaatakowały Pomorze Gdańskie i siłą wcieliły je do swego państwa. Osłabiona po rozbiciu dzielnicowym Polska nie była w stanie odeprzeć inwazji, a długoletnie walki Władysława Łokietka nie dały oczekiwanych wyników, a nawet doprowadziły do częściowej utraty Kujaw. I choć procesy toczące się przed papieskim trybunałem kończyły się dla Polski korzystnymi wynikami, brakło sił by je wyegzekwować. Dopiero w 1343 r. Kazimierz Wielki wynegocjował zwrot Kujaw, ale musiał pogodzić się z utratą Pomorza.

Polska i Litwa w 1387 r.

Polska i Litwa w 1387 r.

Kiedy w 1386 r. władcą Królestwa Polskiego został wielki książę litewski Władysław Jagiełło, nowoutworzona Unia całkowicie zmieniła układ sił w tej części kontynentu. Co więcej, pokojowe i dobrowolne przejście Litwy (ostatniego pogańskiego państwa w Europie) na chrześcijaństwo, godziło w podstawy ideologicznej bytności państwa krzyżackiego w Prusach. Władze Zakonu próbowały przekonać europejskich władców, że nawrócenie się Litwy jest tylko pozorne, a Polacy sprzymierzeni z poganami są fałszywymi chrześcijanami i też powinni być traktowani jak poganie.

Formalnie zachowując pokój z Polską, Zakon kontynuował najazdy na ziemie litewskie. W 1390 r. wojska krzyżackie wsparte oddziałami wrogo nastawionego do unii brata Jagiełły, Witolda, i licznymi krzyżowcami, obległy i szturmowały Wilno. Zamek utrzymał się tylko dzięki polskiemu garnizonowi. Gdy w 1392 r. książę Witold otrzymał niemal niezależną władzę nad terenami Litwy, zgodził się zerwać sojusz z Zakonem i przeszedł na stronę Jagiełły. Mimo to wojska Zakonu nadal najeżdżały prowincje księstwa i dopiero klęska wyprawy z 1394 r. uświadomiła Krzyżakom, że nie mają wystarczających sił do opanowania całej Litwy i będą musieli ograniczyć się do próby podboju Żmudzi, która odcinała główne posiadłości Zakonu od zdobyczy w Inflantach.

Książę Witold marzył jednak o całkowitym uniezależnieniu się spod władzy brata i by ten cel osiągnąć gotów był na spore ustępstwa wobec Krzyżaków. W 1398 roku, bez porozumienia z Polską, zawarł z Zakonem pokój i odstąpił im Żmudź. W zamian za to uzyskał możliwość zaangażowania większości swoich sił na wschodzie, gdzie widział okazję do zdobycia nowych ziem. Dopiero sromotna klęska poniesiona w 1399 r. nad Worsklą pozbawiła księcia wszelkich złudzeń o możliwości utrzymania się na tronie bez pomocy Polaków. W 1401 r. ponownie zawarł sojusz z Jagiełłą i poparł powstania, które wybuchły na Żmudzi w 1404, a potem w 1409 roku.

  • WSTECZ
  • DO GÓRY
  • DALEJ
Copyright © 2007−2017 by historycznebitwy.info | All rights reserved. | Design by Misiek