Top
STRONA GŁÓWNA
BITWY
KSIĘGA GOŚCI
MAPA STRONY

Podsumowanie

Bitwa zakończyła się całkowitym zwycięstwem Macedończyków. Straty Persów przekroczyły 40 000 ludzi, straty w armii Aleksandra były wielokrotnie mniejsze. Porażka Dariusza ostatecznie złamała potęgę militarną perskiego imperium, do pełni sukcesu brakło jedynie osoby Wielkiego Króla wśród jeńców. Oficjalna abdykacja Dariusza i przekazanie władzy nad państwem Achemenidów z pewnością ułatwiłyby Aleksandrowi realizację dalszych planów politycznych, zwłaszcza w mocno związanych z perską monarchią wschodnich satrapiach.

Walka macedonskiej falangi z piechotą perską

Walka macedonskiej falangi z piechotą perską

Pod Gaugamelą Aleksander wykazał się wysokimi zdolnościami dowódczymi, na uwagę zasługuje przede wszystkim ustawienie wojsk. Kluczowe znaczenie wobec znacznie liczniejszego przeciwnika miała rozbudowa skrzydeł uniemożliwiających Persom uderzenie z boku lub z tyłu. Uzbrojona w nieporęczne sarissy ciężka piechota macedońska walcząca w szyku falangi była skuteczna tylko przeciwko nacierającemu od przodu przeciwnikowi, zaatakowana z innego kierunku mogła zostać łatwo rozbita. Skrajne pozycje na obu skrzydłach armii Aleksandra zajęła lekka jazda, która dzięki dużej ruchliwości przechwyciła nacierającego przeciwnika w dużej odległości od głównej linii piechoty i osłabiła siłę uderzenia, przez co ułatwiła pozostałym oddziałom jazdy odniesienie zwycięstwa i zapobieżenie oskrzydleniu. Stojąca natomiast tuż przed falangitami lekka piechota zmniejszyła impet ataku wozów bojowych i ograniczyła straty do minimum.

Ważnym posunięciem Aleksandra, jak pokazał przebieg starcia, było ustawienie falangi w dwóch szeregach. Rezerwowa ciężka piechota nie tylko odbiła zdobyty przez jazdę Dariusza obóz, lecz przede wszystkim uniemożliwiła wrogowi uderzenie od tyłu na pedzetajrów głównej linii. Gdyby doszło do takiego ataku, bitwa mogłaby mieć zupełnie inny przebieg i niekorzystne dla Macedończyków zakończenie.

W odniesieniu zwycięstwa pomogły macedońskiemu królowi dwa elementy gry psychologicznej. Pierwszym było zachowanie przed bitwą całkowitej ciszy. Żołnierze macedońscy krzyknęli dopiero wtedy, gdy Persowie znaleźli się blisko nich. Takie gwałtowne przerwanie panującej ciszy przez tysiące rozgorączkowanych gardeł mogło wstrząsnąć nawet najodważniejszymi perskimi żołnierzami i spłoszyło wiele koni. Drugi element to ostrzeżenie żołnierzy przed zagrożeniem płynącym z ataku wozów bojowych. Macedończycy mieli czas, by się psychicznie przygotować na atak i w chwili zagrożenia łatwiej im było zachować zimną krew. W efekcie doskonale wyszkoleni piechurzy wykonali manewr przepuszczenia pędzących wozów i atak, na który tak bardzo liczył Dariusz, zakończył się fiaskiem.

Aleksander opracował doskonały plan rozegrania bitwy, mimo to popełnił też błędy. Najpoważniejszy to zbyt szybkie natarcie prawego skrzydła podyktowane chęcią schwytania Dariusza, przez co w macedońskim szyku powstała luka, w którą wdarły się masy perskiej jazdy. Macedończyk zabezpieczył się jednak na wypadek oskrzydlenia i ten błąd nie przyniósł zgubnych konsekwencji.

Kiedyś za błąd Aleksandra uważano także atak jazdy Menidasa na przeważającego liczebnie wroga. Dziś panuje pogląd, że macedoński król nie pomylił się w ocenie sił, a atak wynikał z sytuacji taktycznej na polu bitwy. Poświęcenie jeźdźców Menidasa poskutkowało zatrzymaniem atakującej jazdy baktryjskiej oraz scytyjskiej i ułatwiło pokonanie ich przez pozostałe oddziały prawego skrzydła.

  • WSTECZ
  • DO GÓRY
  • DALEJ
Copyright © 2007−2017 by historycznebitwy.info | All rights reserved. | Design by Misiek